Jednym z najczęstszych problemów, z jakimi zgłaszają się do mnie pacjenci/klienci, jest pękająca skóra na piętach. Opowiada specjalistka podologii Dorota Szafarowska. Wiele osób traktuje ją wyłącznie jako defekt estetyczny. Tymczasem w gabinecie bardzo często widzę, że pęknięcia mogą powodować silny ból, utrudniać chodzenie, a w skrajnych przypadkach prowadzić do stanów zapalnych i zakażeń. Dlatego dziś chcę w prosty sposób wyjaśnić, skąd bierze się ten problem i jak można go skutecznie rozwiązać.
Skóra stóp – dlaczego tak łatwo pęka?
Skóra jest największym organem naszego ciała i składa się z trzech warstw: naskórka, skóry właściwej i tkanki podskórnej. Na podeszwach stóp, a szczególnie na piętach, skóra jest znacznie grubsza niż w innych okolicach. To naturalne – stopy dźwigają ciężar całego ciała i są nieustannie narażone na nacisk oraz tarcie.
Rogowacenie naskórka w tej okolicy jest procesem fizjologicznym. Problem pojawia się wtedy, gdy zostaje on zaburzony. Skóra zaczyna się nadmiernie przesuszać, twardnieje i traci elastyczność. W efekcie dochodzi do powstawania bolesnych pęknięć.
Rodzaje pęknięć skóry na piętach :
· Pęknięcia suche
Ten typ pęknięć obserwuję najczęściej. Powstają na suchej, zrogowaciałej skórze pięt oraz na krawędziach palców. Skóra pięt nie posiada gruczołów łojowych, dlatego bardzo łatwo traci wodę. Gdy dodatkowo dochodzi do zaburzeń wydzielania potu, uszkodzenia płaszcza hydrolipidowego i zwiększonego parowania (TEWL), naskórek staje się twardy, chropowaty i podatny na rozpadliny.
· Pęknięcia wilgotne
Z kolei pęknięcia wilgotne pojawiają się na skórze nadmiernie nawodnionej – np. przy nadpotliwości stóp lub ich częstym moczeniu. Naskórek ulega maceracji, mięknie i pęka, szczególnie w przestrzeniach międzypalcowych. Ten typ zmian znacznie częściej sprzyja zakażeniom grzybiczym i bakteryjnym.
Dlaczego skóra na piętach pęka?
Z mojego doświadczenia wynika, że przyczyny pęknięć są zwykle złożone. Najczęściej mamy do czynienia z zaburzeniami rogowacenia naskórka, wynikającymi z przesuszenia i niedostatecznego nawilżenia skóry.
Duże znaczenie mają również:
· zaburzenia krążenia tętniczego i żylnego,
· nadwaga i nadmierne obciążenie stóp,
· intensywne uprawianie sportu,
· nieprawidłowa higiena stóp, w tym zbyt agresywne usuwanie naskórka,
· choroby ogólnoustrojowe (np. cukrzyca, niedoczynność tarczycy),
· niedobory witamin A, C, E oraz z grupy B,
· wiek – wraz z upływem lat skóra traci zdolność regeneracji.
Objawy, których nie warto ignorować
Pęknięciom skóry na piętach bardzo często towarzyszą:
· wyraźna suchość i szorstkość skóry,
· pogrubienia i zrogowacenia,
· bolesne rozpadliny,
· zaczerwienienie i obrzęk,
· sączenie się wydzieliny, a w cięższych przypadkach nawet krwawienie.
Przy pęknięciach wilgotnych dodatkowo widoczna jest biało zabarwiona, łuszcząca się skóra – efekt jej maceracji.
Jak wygląda terapia podologiczna pęknięć?
W gabinecie zawsze zaczynam od dokładnego wywiadu, badania wzrokowego i palpacyjnego oraz postawienia diagnozy. Celem terapii jest nie tylko wyleczenie pęknięć, ale przede wszystkim odbudowa funkcji skóry i zapobieganie nawrotom problemu.
Podczas zabiegu:
· usuwam nadmiar zrogowaciałego naskórka,
· opracowuję każde pęknięcie indywidualnie,
· stosuję preparaty odkażające, ściągające i przeciwbakteryjne,
· zakładam opatrunki okluzyjne,
· w razie potrzeby wykonuję specjalne odciążenia chroniące bolesne miejsca.
Zalecenia domowe – klucz do trwałego efektu
Zawsze podkreślam pacjentom, że nawet najlepszy zabieg nie przyniesie trwałych efektów bez odpowiedniej pielęgnacji domowej. Po terapii zalecam:
· regularne stosowanie kremów i maści o działaniu natłuszczająco-nawilżającym,
· masaże stóp i delikatne peelingi dopiero po wygojeniu pęknięć,
· unikanie tarek, pumeksów i ostrych narzędzi,
· codzienną, ale łagodną higienę stóp,
· odpowiednie nawodnienie organizmu i zbilansowaną dietę,
· noszenie przewiewnego obuwia oraz bawełnianych skarpet.
Przy nawracających problemach zawsze rekomenduję pogłębioną diagnostykę ogólnoustrojową i współpracę z innymi specjalistami.
Na zakończenie
Pękająca skóra na piętach to problem, którego naprawdę nie warto bagatelizować. Odpowiednio dobrana terapia podologiczna i systematyczna pielęgnacja domowa pozwalają nie tylko złagodzić dolegliwości, ale też skutecznie zapobiegać ich nawrotom.
Więcej o autorce: